Geschiedenis

Enkele feiten over de geschiedenis van onze kerk

Op 12 mei 1940 vond de plechtige ingebruikname plaats van de Emmakerk in Rio Canario. De wens van een grote groep gelovigen uit Emmastad naar een eigen kerk ging daarmee in vervulling.

Ds. van Lindonk werd in 1939 opgevolgd door ds. Carel Steenstra. Zijn eerste taak was de Emmakerk te bouwen. De plechtige ingebruikname was vastgesteld op 10 mei 1940. Deze datum moest worden verzet vanwege de inval van de Duitsers in Nederland: het werd 12 mei.

De architect van de Emmakerk, Herman Dammes Segaar (1911 – 1965), die zijn ontwerp in 1938 had ingediend, werkte zelf ook bij de Shell. De kerk valt nog altijd op door haar ‘eenvoudige elegantie’ en door haar ‘elegante eenvoud’. Het gebouw is tegelijkertijd erg Nederlands en erg tropisch, ontworpen naar Oost-Indisch voorbeeld.

Ook de aannemers Rijsdijk en Abeen hebben destijds goed werk geleverd. Eind 1939 zijn ze begonnen met de bouw, al in april 1940 kon de haan op de toren worden gezet en nog een maand later werd de kerk al in gebruik genomen.

In de jaren van de oorlog waren alle gemeenteleden ver weg van hun familieleden in Nederland, die het zo veel zwaarder hadden dan zijzelf op Curaçao. In kerkkranten uit die tijd is nog goed af te lezen, hoeveel schuldgevoelens ze daarover hebben gehad, maar ook dat ze een opbouwfonds hebben opgericht om na de oorlog protestantse gemeentes in Nederland financieel te kunnen steunen. Nadat in mei 1945 de oorlog in Nederland afgelopen was, heeft het nog maanden geduurd voor deze gemeenteleden alle informatie hadden over hoe hun families de oorlog doorstaan hadden.

De Emmakerk was oorspronkelijk een kerk van ‘de oliegemeenschap’. Daar bracht ds. Steenstra verandering in; hij slaagde erin ook de Europese Nederlanders die niet bij de Shell werkten naar zijn kerk te krijgen. Overigens is de Emmakerk nog steeds de meest Nederlands aandoende kerk van de VPG.

De Nederlanders van de Shell trokken vervolgens terug naar Nederland en veel protestantse, Nederlandstalige Surinamers die hier veelal werk gevonden hadden bij de olieraffinaderij of in het onderwijs, vormden de ‘tweede generatie’ van deze gemeente.

Het had steeds minder zin om een afzonderlijke gemeente te blijven, los van de plaatselijke protestantse kerken.

Ook de fusie van de Verenigde Protestantse Gemeente en de Protestantse Gemeente Emmakerk is een initiatief van ds. Steenstra. De fusie vond een jaar na zijn vertrek plaats op zondag 29 juli 1959, ten tijde van ds. G.H. ter Schegget. Daarna werd de Protestantse Gemeente Emmastad een tijdlang ‘Wijk D’ van de VPG genoemd; tegenwoordig gewoon ‘Wijkgemeente Emmakerk’.

De eerste stap naar de bouw van deze kerk werd gezet door ds. Willem van Lindonk. Deze dominee heeft zelf niet meer kunnen prediken in de Emmakerk, daar hij zijn ambtsperiode vroegtijdig moest afbreken in verband met de ziekte van zijn vrouw. Vele dominees na hem hebben de gemeente wel vanaf deze plek kunnen toespreken.

Met de komst van de Shell op Curaçao in de jaren twintig van de twintigste eeuw, kwamen ook veel Nederlanders naar Curaçao. Voor deze uitgezonden krachten werd huisvesting gecreëerd in Negropont, Emmastad en Julianadorp. Voor het bijwonen van kerkdiensten moesten ze naar Willemstad, wat nu een rit van enkele minuten is, maar destijds een hele reis. De toestroom naar zowel de protestantse als de katholieke kerken in Willemstad nam steeds toe, waarop de Shell besloot het repetitielokaal bij de tennisbaan op haar terrein aan te bieden voor het houden van protestantse kerkdiensten. Ook bood de Shell de katholieken een stukje terrein aan voor het bouwen van een kapel.

De protestantse kerkdiensten werden voorgegaan door ds. Jan van de Pol, predikant van de Fortkerk. De gemeente van Emmastad en de predikant vonden het beiden beter als de gemeente van Emmastad zelfstandig zou worden. In 1931 was het zover: op 15 augustus van dat jaar is door 19 kiesgerechtigden de kerkenraad gekozen van wat men de ‘Protestantse Gemeente Emmastad’ noemde. Kerkrechtelijk is dat de oprichtingsdag van deze gemeente.

Twee maanden later zette ds. Willem van Lindonk voet aan wal op Curaçao. Al kort na zijn aankomst nam hij het initiatief voor de bouw van een eigen kerk. De Verenigde Protestantse Gemeente bood als eerste een donatie van 300 gulden en schonk de Gemeente Emmastad een luiklok. Deze klok had daarvoor dienst gedaan in de Fortkerk, maar was bij de geboorte van prinses Juliana door de koster van de Fortkerk zo driftig geluid, dat ze was gebarsten. Uiteraard was de klok gerepareerd voordat de VPG haar cadeau deed.

Diverse bazaars en uiteindelijk de gulle donatie van de Shell in de vorm van een geldbedrag en een stuk terrein maakten de bouw van de kerk mogelijk. De kerk zou tegenover Emmastad komen te liggen en ontleende daar natuurlijk ook haar naam aan: ‘Emmakerk’.

Op deze oude luchtfoto kunt u zien, hoe de Emmakerk ooit tegenover Emmastad lag in een ruimte die later volgebouwd zou worden met scholen, bankgebouwen, supermarkt en wat al niet meer. Al die gebouwen zijn er op deze foto nog niet. Wel zien we duidelijk de straten van Emmastad en (midden in de zwarte cirkel) de Emmakerk.

De dominees van de Emmakerk

1931 - 1938  ds. W.J. van Lindonk

1939 - 1958  ds. C. Th. Steenstra

1958 - 1963  ds. G.H. ter Schegget

1963 - 1969  ds. S. Gerbrandy

1969 - 1974  ds. J.B. van Heerde

1974 - 1977  ds. W. Bodisco Massink

1978 - 1983  ds. P.P. Saraber

1983 - 1986  ds. B. Hengeveld

1988 - 1992  ds. G.J. Schüssler

1992 - 1993  ds. J. Smit

1993 - 1995  ds. P. van der Waal

1997 - 2000  ds. E.J. van Dalen

2001 - 2007  ds. D. Boelens

In 2005 vierde de gemeente van de Emmakerk samen met de hele VPG het feit dat de kerk 65 jaar daarvoor in gebruik was genomen. "Ogenschijnlijk is er niet zoveel continuïteit geweest in de geschiedenis van de Emmakerk, want veel van haar leden zijn gekomen en gegaan - en toch is de gemeente door de jaren heen continu gebleven waar ze voor bedoeld is: een plaats voor ontmoetingen rond de Bijbel, met de deuren open voor iedereen."